Та “Тусгай ур чадвар (特定技能)” гэдэг үгийг сонсож байсан уу? Тусгай ур чадвар бол Японд ажиллах хүч дутагдаж байгаа ажлын байранд гадаад иргэд ажиллах боломжийг олгодог оршин суух статус юм.
目次
- 1. Тусгай ур чадвар гэж юу вэ? Японд ажиллах хүч дутагдаж байгаа ажилд ажиллах боломжтой оршин суух статус
- 2. Тусгай ур чадварын 1-р болон 2-р ангиллын ялгаа
- 3. Тусгай ур чадвараар ажиллаж болох ажил (салбар)
- 4. Тусгай ур чадварыг хэрхэн авах вэ
- 5. Тусгай ур чадвараар ажиллахад түгээмэл гардаг асуултууд
- 6. Дүгнэлт: Тусгай ур чадвараар Японд удаан ажиллая
“Ур чадварын дадлагажигч (技能実習)-аас юугаараа ялгаатай вэ?”, “1-р ангилал, 2-р ангилал хоёр ямар ялгаатай вэ?”, “Ямар ажил хийж болох вэ?” гэх мэт ойлгохгүй зүйл олон байгаад санаа зовж байгаа хүн ч байгаа байх.
Энэ нийтлэлд Тусгай ур чадварын үндсэн ойлголт, 1-р болон 2-р ангиллын ялгаа, ажиллаж болох салбарууд, Тусгай ур чадварыг хэрхэн авах талаар ойлгомжтой тайлбарлана. Цалин, ажил солих, гэр бүлийн тухай зэрэг түгээмэл асуултад ч хариулна.
Уншиж дуусахад та Тусгай ур чадвараар ажиллаж чадах эсэх, дараа нь юу хийх ёстойгоо мэдэх болно. Японд удаан ажиллахыг хүсэж байгаа бол заавал эцэс хүртэл уншаарай.
1. Тусгай ур чадвар гэж юу вэ? Японд ажиллах хүч дутагдаж байгаа ажилд ажиллах боломжтой оршин суух статус
Тусгай ур чадвар бол Японд ажиллах хүч дутагдаж байгаа ажлын байранд гадаад иргэд ажиллах боломжийг олгодог оршин суух статус (виз) юм. 2019 оны 4-р сараас эхэлсэн.
Тусгай ур чадвар яагаад бий болсон бэ
Японд асаргаа, барилга, нийтийн хоол зэрэг ажилд ажиллах хүн дутагдаж байна. Тиймээс Японы засгийн газар тодорхой мэдлэг, ур чадвартай, шууд ажиллах боломжтой гадаад иргэдийг хүлээн авахын тулд Тусгай ур чадварыг бий болгосон. Тусгай ур чадвар бол “ажиллах” зорилготой оршин суух статус юм.
Ур чадварын дадлагажигчаас ялгаатай нь
Ур чадварын дадлагажигч нь “ур чадвар сурч, эх орондоо авч харих” зорилготой. Харин Тусгай ур чадвар нь “Японд ажиллах” зорилготой. Гол ялгаа нь дараах байдалтай.
| Ур чадварын дадлагажигч | Тусгай ур чадвар | |
|---|---|---|
| Зорилго | Ур чадвар сурах (олон улсад хувь нэмэр оруулах) | Японд ажиллах (ажиллах хүчний дутагдлыг шийдэх) |
| Ажил солих | Зарчмын хувьд боломжгүй | Ижил салбар дотор боломжтой |
| Япон хэлний шалгалт | Зарчмын хувьд байхгүй (асаргаанаас бусад) | Байгаа (Ур чадварын дадлагажигч 2-р ангиллыг дүүргэсэн хүн чөлөөлөгдөнө) |
| Ажиллах хугацаа | Хамгийн ихдээ 5 жил | 1-р ангилал нийт 5 жил, 2-р ангилалд хязгааргүй |
2. Тусгай ур чадварын 1-р болон 2-р ангиллын ялгаа
Тусгай ур чадвар нь “1-р ангилал”, “2-р ангилал” гэсэн 2 төрөлтэй.
Тусгай ур чадварын 1-р ангиллын онцлог
1-р ангилал нь ажилд шаардлагатай мэдлэг, туршлагатай хүмүүст зориулсан оршин суух статус юм. Японд байх хугацаа нь нийтдээ хамгийн ихдээ 5 жил. Ажлын ур чадварын шалгалт болон Япон хэлний шалгалтад тэнцэх шаардлагатай. Гэр бүлээ Японд авчрах нь үндсэндээ боломжгүй. Үүний оронд компани эсвэл “бүртгэлтэй дэмжлэгийн байгууллага (登録支援機関)” амьдрал, ажлын хувьд тусалж дэмжинэ.
Тусгай ур чадварын 2-р ангиллын онцлог
2-р ангилал нь өндөр түвшний ур чадвартай хүмүүст зориулсан оршин суух статус юм. 1-р ангилалд туршлага хуримтлуулж, 2-р ангиллын шалгалтад тэнцвэл шилжих боломжтой. 2-р ангилалд оршин суух хугацааг сунгах хязгаар байхгүй. Нөхцөлийг хангавал эхнэр/нөхөр болон хүүхдээ Японд авчирч болно. Мөн ирээдүйд “байнга оршин суух” зөвшөөрөл хүсэх боломж ч бий.
| 1-р ангилал | 2-р ангилал | |
|---|---|---|
| Оршин суух хугацаа | Нийт 5 жил хүртэл | Сунгах хязгааргүй |
| Гэр бүл | Үндсэндээ авчрах боломжгүй | Нөхцөл хангавал авчирч болно |
| Япон хэлний шалгалт | Байгаа | Байхгүй |
| Компани зэргийн дэмжлэг | Байгаа | Байхгүй |
3. Тусгай ур чадвараар ажиллаж болох ажил (салбар)
Одоогийн 16 салбар
Тусгай ур чадварын 1-р ангиллаар ажиллаж болох ажил одоогоор 16 салбараар тогтоогдсон.
| Салбар | 2-р ангилал |
|---|---|
| Асаргаа | × |
| Барилга байгууламжийн цэвэрлэгээ | ○ |
| Аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл | ○ |
| Барилга | ○ |
| Усан онгоц үйлдвэрлэл, далайн тоног төхөөрөмж | ○ |
| Автомашины засвар үйлчилгээ | ○ |
| Агаарын тээвэр | ○ |
| Зочид буудал | ○ |
| Хөдөө аж ахуй | ○ |
| Загас агнуур | ○ |
| Хүнс, ундааны үйлдвэрлэл | ○ |
| Нийтийн хоол (ресторан) | ○ |
| Авто тээвэр | × |
| Төмөр зам | × |
| Ойн аж ахуй | × |
| Модны үйлдвэрлэл | × |
2-р ангилалд шилжих боломжтой нь 11 салбар. Асаргаа нь 2-р ангилалд хамаарахгүй ч улсын мэргэжлийн зэрэг болох “Мэргэшсэн асрагч (介護福祉士)”-ийн шалгалтад тэнцвэл “Асаргаа” оршин суух статусаар удаан ажиллах боломж бий.
2027 оноос нэмэгдэхээр төлөвлөж буй 3 салбар
“Логистикийн агуулах”, “Цагаан хэрэглэл нийлүүлэлт (даавуу, алчуур угаах, хадгалах)”, “Нөөцийн дахин ашиглалт (хог ангилах, дахин боловсруулах)” гэсэн 3 салбар 2027 оны орчмоос шинээр нэмэгдэхээр төлөвлөгдөж байна. Ажиллаж болох ажлын сонголт цаашид улам нэмэгдэх болно.
Одоо зар нээгдсэн байгаа ажлуудыг манай сайтын энэ хуудаснаас “Ажлын зар хайх” шалгаж болно.
4. Тусгай ур чадварыг хэрхэн авах вэ
Тусгай ур чадварын 1-р ангиллыг авах үндсэн 2 арга бий.
Арга ① “Ур чадварын шалгалт” болон “Япон хэлний шалгалт”-ад тэнцэх
Ажиллахыг хүсэж буй салбарынхаа “ур чадварын шалгалт” болон “Япон хэлний шалгалт”-ад хоёуланд нь тэнцэх арга юм. Япон хэлний шалгалтын хувьд “Япон хэлний түвшин тогтоох шалгалт (JLPT) N4 ба түүнээс дээш” эсвэл “Японы сангийн Япон хэлний суурь шалгалт (JFT-Basic)”-д тэнцэх шаардлагатай (асаргааны салбарт нэмээд “Асаргааны Япон хэлний үнэлгээний шалгалт (介護日本語評価試験)” шаардлагатай). Шалгалтыг зөвхөн Японд бус, гадаадад өгч болох улс орнууд бий.
Арга ② Ур чадварын дадлагажигч 2-р ангиллыг амжилттай дүүргэж шилжих
Ур чадварын дадлагажигч 2-р ангиллыг амжилттай дүүргэсэн хүн ур чадварын шалгалт болон Япон хэлний шалгалтаас чөлөөлөгдөнө. Гэхдээ ур чадварын шалгалтаас чөлөөлөгдөх нь дадлагын ажил болон Тусгай ур чадварын салбар хоорондоо холбоотой байх тохиолдолд л юм. Одоо дадлагажигчаар ажиллаж байгаа бол эхлээд өөрийн ажлын төрөл аль салбартай холбогдохыг шалгаарай.
Шалгалтын агуулга, нөхцөлийг манай сайтын энэ хуудсанд “Тусгай ур чадвараар ажиллах нөхцөл, шалгалт” дэлгэрэнгүй танилцуулсан.
Ажилд орохоор шийдэгдсэнээс виз мэдүүлэх хүртэлх үйл явц
- 【Алхам 1】Шалгалтад тэнцэх: Ур чадварын шалгалт болон Япон хэлний шалгалтад тэнцэнэ (эсвэл Ур чадварын дадлагажигч 2-р ангиллыг амжилттай дүүргэнэ).
- 【Алхам 2】Компани хайж ярилцлагад орох: Тусгай ур чадвараар ажиллах боломжтой компани хайж, ярилцлагад орно.
- 【Алхам 3】Хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах: Цалин, амралт зэрэг нөхцөлийг шалгаад компанитай хөдөлмөрийн гэрээ байгуулна.
- 【Алхам 4】Оршин суух статус мэдүүлэх: Японы Цагаачлалын алба (出入国在留管理庁)-нд Тусгай ур чадварын оршин суух статус мэдүүлнэ.
- 【Алхам 5】Ажиллаж эхлэх: Зөвшөөрөл гарвал компанидаа ажиллаж эхэлнэ.
Дэлгэрэнгүй үйл явцыг манай сайтын энэ хуудаснаас “Японд ажиллах арга, алхамууд” мөн үзээрэй.
5. Тусгай ур чадвараар ажиллахад түгээмэл гардаг асуултууд
Цалин хэр байдаг вэ?
Тусгай ур чадварын цалин нь ижил ажил хийдэг Япон хүнтэй адил буюу түүнээс дээш байх ёстой гэж тогтоогдсон. Гадаад иргэн гэсэн шалтгаанаар цалинг бага тогтоож болохгүй. Цалин нь салбар, бүс нутаг, компаниас хамаарч өөр өөр байдаг тул гэрээ байгуулахаас өмнө заавал шалгаарай. Дэлгэрэнгүйг “Тусгай ур чадварын цалин, нөхцөл” хуудаснаас үзнэ үү.
Ажил солих (ажлын газраа өөрчлөх) боломжтой юу?
Тусгай ур чадвараар ижил салбар дотор бол ажил сольж болно. Гэхдээ шинэ компанид ажиллахаас өмнө оршин суух статусыг өөрчлөх зөвшөөрөл авах шаардлагатай. Өөр салбар руу шилжихийг хүсвэл тухайн салбарын ур чадварын шалгалтад тэнцэх ёстой. Дэлгэрэнгүйг “Тусгай ур чадвараар ажил солихыг хүсэгчдэд” хуудаснаас үзнэ үү.
Гэр бүлээ Японд авчирч болох уу?
1-р ангилалд гэр бүлээ авчрах нь үндсэндээ боломжгүй. 2-р ангилалд шилжвэл нөхцөлийг хангасан тохиолдолд эхнэр/нөхөр болон хүүхдээ Японд авчирч болно. Гэр бүлтэйгээ хамт Японд амьдрахыг хүсвэл 2-р ангиллыг зорилго болгох нь зүйтэй.
Хөгжүүлэх хөдөлмөр эрхлэлтийн тогтолцоо (育成就労) эхэлбэл Тусгай ур чадвар яах вэ?
2027 оны 4-р сараас Ур чадварын дадлагажигчийн оронд “Хөгжүүлэх хөдөлмөр эрхлэлт” гэсэн шинэ тогтолцоо эхэлнэ. Хөгжүүлэх хөдөлмөр эрхлэлтэд зарчмын хувьд 3 жил ажиллаж, Тусгай ур чадварын 1-р ангиллын түвшинд хүрэхийг зорино. Тусгай ур чадварын тогтолцоо цаашид ч үргэлжилнэ. Харин ч “Хөгжүүлэх хөдөлмөр эрхлэлт → Тусгай ур чадвар 1-р ангилал → Тусгай ур чадвар 2-р ангилал” гэж Японд удаан ажиллах зам илүү ойлгомжтой болно. Мөн одоо дадлагажигчаар ажиллаж буй хүмүүсийн дүрэм шууд өөрчлөгдөхгүй.
6. Дүгнэлт: Тусгай ур чадвараар Японд удаан ажиллая
Тусгай ур чадвар бол Японд ажиллах хүч дутагдаж байгаа ажилд гадаад иргэд ажиллах боломжтой оршин суух статус юм. 1-р ангилал хамгийн ихдээ 5 жил, 2-р ангилалд сунгах хязгаар байхгүй бөгөөд гэр бүлтэйгээ хамт амьдарч ч болно.
Эхлээд өөрийн ажиллахыг хүсэж буй салбараа сонгоорой. Дараа нь шалгалтын хуваарь, Ур чадварын дадлагажигчаас шилжих боломжтой эсэхээ шалгаарай. Ойлгохгүй зүйл байвал Японы Цагаачлалын албаны “Гадаад иргэдийн оршин суултын нэгдсэн мэдээллийн төв (外国人在留総合インフォメーションセンター)” эсвэл манай сайтын “Холбоо барих (үнэгүй хэрэглэгчийн бүртгэл)”-ээр чөлөөтэй зөвлөгөө аваарай.
